|
|
NowościRecenzja książki „Wychowanie Pojęcia - procesy – konteksty”, t. 1 - 4, pod red. Marii Dudzikowej, Marii Czerepaniak-Walczak „Wychowanie Pojęcia - procesy – konteksty”, t. 1 - 4, pod red. Marii Dudzikowej, Marii Czerepaniak-Walczak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007 – 2008.Jej autorami są ważni i wybitni ludzie nauki i oświaty, a redakcja naukowa tekstów gwarantuje, że wybór zamieszczonych szkiców, jest reprezentacyjny dla omawianej tematyki. Ciekawa forma szkicu i przystępny języRecenzja książki „Wychowanie Pojęcia - procesy – konteksty”, t. 1 - 4, pod red. Marii Dudzikowej, Marii Czerepaniak-Walczak„Wychowanie Pojęcia - procesy – konteksty”, t. 1 - 4, pod red. Marii Dudzikowej, Marii Czerepaniak-Walczak, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007 – 2008.Jej autorami są ważni i wybitni ludzie nauki i oświaty, a redakcja naukowa tekstów gwarantuje, że wybór zamieszczonych szkiców, jest reprezentacyjny dla omawianej tematyki. Ciekawa forma szkicu i przystępny język, jak również interdyscyplinarność tekstów sprawiają, że „Wychowanie” jest interesującą lekturą.Na rynku edukacyjnym ukazała się seria książek „Wychowanie, pojęcia, procesy, konteksty”. Redakcja naukowa uznała, że „Wychowanie” będzie swoistym kompendium współczesnej wiedzy na wymieniony w tytule temat. Redaktorki serii Maria Dudzikowa i Maria Czerepaniak-Walczak zaprosiły więc do współpracy ludzi psychologów i pedagogów, ale również naukowców z innych dziedzin: socjologii, filozofii, prawa, etnografii, kulturoznawstwa, filologii, jak również doświadczonych nauczycieli. Nie zaskakuje więc podtytuł ksiązki„ujęcie interdyscyplinarne”, dzięki niemu tematyka wychowania jest przedstawiona we wszelkich przejawach życia społecznego. Jak twierdzą redaktorki „Wychowania”: „Nadrzędnym celem niniejszej serii jest poszukiwanie odpowiedzi na pytania: Czym jest wychowanie? Dzięki czemu jest tym, czym jest, i czym różni się od innych działań mających na celu wprowadzanie zmian w drugim człowieku? Czy i jak jest możliwe dzisiaj? Ku jakiemu światu wychowywać? Poprzez jakie procesy, w jakich kontekstach, z jakim skutkiem? Kim jest i jaki jest potencjalny wychowanek? Kim jest/może/powinien być wychowawca i ze względu na kogo/na co?”. Otwarta forma eseju, którą posługują się autorzy, ułatwia odpowiedzi na te pytania z dziedzin antropologii filozoficznej i kulturowej. Autorzy tomu I „Istota i sens wychowania” odpowiadają na podstawowe i chyba najważniejsze zagadnienia ujęte w podtytule. Są nimi .B. Śliwerski, „Wychowanie. Pojęcie - znaczenia – dylematy”; S. Symotiuk, „Mitologizacja wychowania. Blaski i nędze”; T. Bulinski, „Kulturowy wymiar wychowania: praktyki i ideologie”; Z. Bauman, „Edukacja: wobec, wbrew i na rzecz ponowoczesności”; M. Jacyno, „Medykalizacja dzieciństwa i możliwość jego powtórnego zaczarowania”; M. Czerepaniak-Walczak, „Stereotypy młodzieży: konieczność i możliwość odczarowania młodości”; J. Leoński, A. Hess-Leońska, „Zagadnienie wychowania w socjologicznych analizach diaspory polskiej”. Tom II „Ku czemu wychowywać w nieprzejrzystym świecie?” pomimo uwypuklenia w podtytule wielokierunkowości teorii i postaw wychowawczych, co za tym idzie, obaw o chaos wartości i zagubienie młodych ludzi w świecie bez lub nadmiaru „specjalistycznych” autorytetów, przebija się optymistyczna koncepcja pewnej jedności w myśleniu o wychowaniu: „…że ludzie potrafią funkcjonować i aktywizować dla konkretnych celów i w określonym czasie różne wymiary osobowości, ale zawsze dokonują tego jako „jedność i całość”, mimo złożoności celów i struktury działania”. Oto autorzy i ich teksty z II tomu: Kazimierz Popielisk, „Poczucie sensu życia jako doświadczenie egzystencjalnie znaczące i potrzeba rozwojowa”; Janusz Mariański, „Między rajem a apokalipsą. O potrzebie wychowania ku wartościom uniwersalnym”; Eugenia Potulicka, „Wychowanie dla demokracji w erze globalizacji”; Przemysław P. Grzybowski, „Wychowanie ku międzykulturowości. O poszukiwaniu człowieka w Innych i Obcych”; Jadwiga Mizińska, „Ku czemu wychowywać: nieszczęśliwy Midas czy szczęśliwy Hiob?”; Ewa Szczęsna, „Ku czemu wychowuje reklama?”; Wiesław Godzic, „Wychowanie przez ruchome obrazy: między Panoptikonem a Demoptikonem”; Maria Dudzikowa, „Uczyć się od idola. O istotnym źródle wiedzy potocznej uczniów”; Aleksandra Tokarz, „Wychowanie do twórczości przeciw wychowaniu do wtórności: stan rzeczy, dylematy, pytania”; Maria Czerepaniak-Walczak, „Wychowanie do czasu wolnego”; Joanna Minksztym, „„Święta, których dorośli nie obchodzą”. Czy wychowanie jest do świętowania koniecznie potrzebne?”. Tom III „O praktykach wychowania - co wzbogaca, co zubaża wychowawcę” poświęcony jest głownie postawie wychowawcy i środowisku szkolnemu, na które powinien wpływać. Dla redaktorek i autorów tego tomu znamienne jest akcentowanie misyjności pracy nauczyciela i odejście od schematów myślenia w kategoriach rynkowych i administracyjno-biurokratycznych, które zamiast sprzyjać procesowi wychowania, doprowadzają do alienacji młodych ludzi: „Jeśli do tego dodamy zjawiska ideologii konsumeryzmu zadomawiające się w instytucjach edukacyjnych, administracyjne zawłaszczanie sfery estetycznej (mundurki), biurokratyczne organizowanie i nadzorowanie przestrzeni intymnej (kamery) oraz towarzyszące tym działaniom wywłaszczanie naturalnych (rodziców) i profesjonalnych wychowawców z ich funkcji, otrzymujemy rosnącą skalę złożoności kontekstów wychowania”. Autorami tego tomu są: Henryka Kwiatkowska, „Tożsamość wychowawcy”; Stanisław Dylak, „W cieniu własnej wiedzy – między pewnością a bezradnością wychowawcy”; Renata Wawrzyniak-Beszterda, „Język w wychowaniu. Neutralne medium czy narzędzie wpływu?; Ewa Bochno, „Nieprzypadkowe spotkania, czyli o rozmowie w wychowaniu”, Wiesława Limont: „„Stań na ramionach gigantów”, czyli uczeń zdolny jako problem wychowawczy; Dariusz Chętkowski: „„Co wygrałem, co przegrałem a co diabli wzięli”. Z doświadczeń wychowawcy klasy”; Sylwia Klichowska, „Ocena z zachowania – Sens czy bezsens?”; Justyna Nowotniak, „Ukryty program wychowania”; Maria Mendel, „Ometkowane serce szkoły”; Józef Pieluchowski, „Mocne i słabe strony wychowania w szkole. (Nie) prześmiewcze refleksje długoletniego praktyka”; Stanisław Bortnowski: „Czy literatura piękna przyda(je) się jeszcze wychowaniu? Z perspektywy dydaktyka literatury”; Dariusz Chutkowski, „Czy literatura piękna przyda(je) się jeszcze wychowaniu? Z doświadczeń nauczyciela polonisty”. Najnowszy tom „Ku demokracji przez edukację” omawia problematykę patriotyzmu i obywatelskości w procesie wychowania. Jest tekstem o tym, jak patriotyzm wśród młodziezy uchronić od ideologizacji i manipulacji ze strony polityków. Jest szkicem o sposobach pobudzania aktywności obywatelskiej wśród młodych, przykładem postaw i działań, które mogą wspomóc wychowawców w ich pracy na rzecz społecznej aktywności wychowanków i wzmocnienia wśród nich więzi społecznych. „Kolejne studia, rozprawy i eseje składające się na ten tom pomyślane są więc jako przesłanki argumentów przeciw jednowymiarowemu podejściu do rozwoju człowieka i do zmiany społecznej oraz przeciw tym systemom myślowym, które ograniczają ludzkie poznanie i samodzielne decydowanie”. Autorami 4 tomu są: Henryk Samsonowicz, „O niebezpieczeństwie manipulacji pamięcią”; Marcin Kula, „Nieznośny ciężar kompleksów. Uwagi o wychowaniu patriotycznym – z przeszłością w tle”; Eugenia Potulicka, „Wychowanie obywatelskie – nowy przedmiot nauczania w Anglii”; Krystyna Skarżyńska, „Rodzaje patriotyzmu. Czy i jak osobiste doświadczania oraz wychowanie różnicują postawy narodowe?”; Anna Przecławska, „Bóg, honor i ojczyzna w recepcji współczesnej młodzieży – refleksje pedagoga”; Bogusław Śliwierski, „Oświatowy remanent, czyli o ideologicznym majsterkowaniu polityków oświatowych w latach 1989 – 2006”; Włodzimierz Paszyński, „Wychowanie w kontekście zmieniającej się polityki oświatowej – czyli od ideologii do ideologii; Piotr Gliński, „Demokracja bez partycypacji. O konieczności zaangażowania obywatelskiego uczniów”; Maria Dudzikowa, „Erozja kapitału społecznego w szkole w kulturze nieufności”; Maria Czerepaniak-Walczak, „Nie myśl, bądź posłuszny – dyskursy władzy w szkole”; Marek Andrzejewski, „Prawo jako czynnik oddziaływania wychowawczego”; Marta Zahorska, „Dylematy szkolnej demokracji”; Krystyna Starczewska, „Czy możliwa jest szkoła demokratyczna? Z doświadczeń praktyka”; Lucyna Kopciewicz, „Grzeczne dziewczynki, niegrzeczni chłopcy – wytwarzanie różnic rodzajowych w dydaktyczno-wychowawczej pracy szkoły”; Elżbieta Tarkowska, „„Nie masz kasy, jesteś nikim”. O pogłębianiu nierówności przez szkołę”; Barbara Smolińska-Theiss, „Lepiej urodzeni – lepiej kształceni”. Seria „Wychowanie…” otrzymały „Nagrodę Edukacja XXI”, którą za wartości edukacyjno-poznawcze i wysoki poziom edytorski książek polskich autorów corocznie przyznają wydawcy na Krajowych Targach Edukacyjnyc |
|









